Knieschijfluxatie (knieschijf uit de kom)
Is je knieschijf uit de kom geschoten tijdens het sporten, een verkeerde beweging of een val? Een knieschijfluxatie kan veel pijn, zwelling en onzekerheid bij het bewegen veroorzaken. Ook nadat de knieschijf weer op zijn plaats zit, kan de knie nog langere tijd gevoelig of instabiel aanvoelen.
Op deze pagina lees je wat een knieschijfluxatie is, welke klachten kunnen ontstaan en hoe het herstel verloopt.
Wat is een knieschijfluxatie?
De knieschijf, ook wel patella genoemd, bevindt zich aan de voorkant van de knie. Tijdens het buigen en strekken beweegt de knieschijf door een groeve aan de voorkant van het bovenbeen.
Bij een knieschijfluxatie schiet de knieschijf volledig uit deze groeve, meestal naar de buitenzijde van de knie.
Wanneer de knieschijf gedeeltelijk uit de groeve beweegt en vervolgens weer terugschiet, spreken we van een patellasubluxatie.
Tijdens een luxatie kunnen de gewrichtsbanden die de knieschijf op zijn plaats houden beschadigd raken. Soms ontstaat er ook schade aan het kraakbeen of bot rondom het kniegewricht.
Daarom is het belangrijk om een knieschijfluxatie medisch te laten beoordelen, ook wanneer de knieschijf vanzelf is teruggeschoten.
Welke klachten ontstaan bij een knieschijfluxatie?
Een knieschijfluxatie ontstaat vaak plotseling en kan gepaard gaan met duidelijke klachten.
Veelvoorkomende symptomen zijn:
Plotselinge, hevige pijn aan de voorkant van de knie.
Het gevoel dat de knieschijf verschuift of uit de kom schiet.
Zwelling van de knie, soms kort na het letsel.
Moeite met het buigen of volledig strekken van de knie.
Pijn en onzekerheid bij lopen of traplopen.
Het gevoel dat de knieschijf opnieuw kan verschuiven.
Bij sommige mensen blijft na het eerste letsel een gevoel van instabiliteit bestaan.
Hoe ontstaat een knieschijfluxatie?
Een knieschijfluxatie kan ontstaan tijdens een plotselinge draai- of zijwaartse beweging van de knie, bijvoorbeeld tijdens voetbal, basketbal of andere sporten waarbij veel wordt gedraaid en gesprongen.
Ook een directe klap tegen de knie kan ervoor zorgen dat de knieschijf uit de kom schiet.
Daarnaast kunnen bepaalde anatomische eigenschappen de kans op een luxatie vergroten. Denk aan de vorm van de groeve waarin de knieschijf beweegt, de stand van de knieschijf en de stabiliteit van de omliggende gewrichtsbanden.
Bij mensen die eerder een knieschijfluxatie hebben doorgemaakt, bestaat een verhoogde kans dat de knieschijf opnieuw uit de kom schiet.
Hoe verloopt de behandeling?
De behandeling hangt af van de ernst van het letsel, eventuele bijkomende schade en de kans op een nieuwe luxatie.
Na een eerste knieschijfluxatie wordt beoordeeld of er schade is ontstaan aan het kraakbeen, bot of de omliggende gewrichtsbanden. Soms is hiervoor aanvullend beeldvormend onderzoek nodig.
Wanneer er geen aanleiding is voor een operatie, kan de behandeling bestaan uit een periode van aangepaste belasting en fysiotherapie.
Bij ernstige bijkomende schade, terugkerende luxaties of een verhoogd risico op opnieuw uit de kom schieten kan een operatieve behandeling worden overwogen.
Hoe verloopt de revalidatie na een knieschijfluxatie?
Tijdens de eerste fase van de revalidatie wordt gewerkt aan het verminderen van pijn en zwelling en het herstellen van de beweeglijkheid.
Daarna wordt de belasting geleidelijk opgebouwd, met aandacht voor de kracht van de bovenbeen- en heupspieren, balans en controle over de knie tijdens het bewegen.
Bij sporters worden vervolgens bewegingen zoals springen, landen, afremmen en draaien stapsgewijs toegevoegd.
Het doel is om de knie weer voldoende belastbaar te maken voor dagelijkse activiteiten en sport.
Hoe lang duurt het herstel?
De hersteltijd verschilt per persoon en hangt onder andere af van de ernst van het letsel en eventuele bijkomende schade.
Bij een ongecompliceerde eerste knieschijfluxatie duurt het herstel vaak enkele maanden. Voor terugkeer naar intensieve sporten waarbij veel wordt gedraaid, gesprongen en geremd, kan meer tijd nodig zijn.
Voordat je volledig terugkeert naar sport, is het belangrijk dat de knie voldoende beweeglijk en sterk is en dat je weer vertrouwen hebt in de knieschijf.
Blijft de knie duidelijk beperkt in buigen of strekken, ontstaat er een blokkade of blijft de knie fors gezwollen? Dan is opnieuw medisch onderzoek belangrijk.